Rodzice dla Zdrowia na Facebookumypacjenci.org na Twitterze mypacjenci.org na youtube mypacjenci.org na slideshare

Krwotoki - Encyklopedia Zdrowia Dziecka

Krwotoki

Ponieważ przez każdą tkankę przechodzą naczynia krwionośne, przy każdym zranieniu następuje krwawienie, często dość obfite. Krwotok jest przeważnie widoczny na zewnątrz (krwotok zewnętrzny), np. przy ranach ciętych, kąsanych, otarciach. Czasem pod wpływem dużego nacisku pękają również wewnętrzne naczynia krwionośne (krwotok wewnętrzny), np. w wyniku urazu jamy brzusznej lub w mózgu, na skutek ciężkiego urazu czaszki.

Przy silnych krwotokach u dziecka mogą się pojawić objawy wstrząsu hipowolemicznego.

Jak pomóc dziecku

Lekkie krwotoki ustają samoistnie po ok. 5-10 minutach. Tyle czasu potrzeba, aby zakończył się proces krzepnięcia krwi i by zamknęły się od środka krwawiące naczynia krwionośne. Jeżeli rana po dziesięciu minutach nadal krwawi, przyciśnij do niej sterylną gazę lub świeżo wypraną chustkę do nosa. Gdy krwawienie ustąpi, zakryj ranę plastrem.

Silniejsze krwotoki rozpoznaje się po tym, że krew przesącza się przez ubranie. Najpierw usuń odzież. Jeżeli krew tryska z rany lub krwotok „pulsuje”, doszło do uszkodzenia tętnicy. Przy wolno sączącej się krwi, zraniona jest raczej żyła. Aby udzielić pierwszej pomocy, weź paczkę gazy lub czystą chustkę do nosa i przyciśnij nimi krwawiące miejsce, najlepiej cała dłonią. Nacisk musi być mocny i przede wszystkim stały. Gdy krew przecieka przez nałożoną gazę, połóż na nią następną warstwę. Pozostaw na ranie przemoczone gaziki, pod którymi być może powstał już skrzep, który mógłbyś uszkodzić, odrywając opatrunek. Tamowanie krwotoku ręcznie wydaje się skuteczniejsze niż mocne wiązanie opaski uciskowej, które może wywołać zaburzenia ukrwienia w całej kończynie.

Przy bardzo silnych krwotokach krwawiącą część ciała należy umieścić wysoko, a więc powyżej poziomu serca. Dzięki temu ciśnienie w naczyniach nieco maleje. Czasem, przy bardzo silnych krwotokach, radzi się, by podwiązywać krwawiącą kończynę, aby w ten sposób zatamować krew. Niestety takie rozwiązanie ma minusy, gdyż zastój w przepływie krwi może doprowadzić do uszkodzenia całej kończyny. Stosowanie tej metody usprawiedliwione jest jedynie w sytuacji amputacji całej kończyny i towarzyszącego jej silnego krwotoku.

Krwotoki wewnętrzne objawiają się bólami brzucha (krwawienia do jamy brzusznej), krwiomoczem (krwawienia z nerek i dróg moczowych) lub krwawieniami z uszu, jamy ustnej i nosa (krwotoki z nosa, którym nie towarzyszą inne dolegliwości, nie są powodem do zmartwienia, por. po prawej). Pierścieniowate wylewy krwawe pojawiające się pod oczami dziecka po urazie głowy mogą wskazywać na złamanie podstawy czaszki.

Kiedy do lekarza

Zaprowadź dziecko do lekarza, jeżeli

  • przez 20 minut nie możesz zatamować krwotoku,
  • krwotok pochodzi z głębokiej rany ciętej lub rany spowodowanej pęknięciem skóry; w takiej sytuacji przeważnie konieczne jest szycie rany,
  • krew tryska lub płynie pojedynczymi falami w rytm skurczu serca,
  • podejrzewasz krwotok wewnętrzny.

 

Krwotok z nosa

Częstotliwość występowania krwotoków z nosa wiąże się z najważniejszą funkcją nosa, a mianowicie z podgrzewaniem wdychanego powietrza. Aby przynosiło to efekt, w nosie tuż pod błonami śluzowymi (przede wszystkim w przegrodzie) znajdują się gąbczaste poduszeczki krwi, ciągle przepłukiwane świeżą, ciepła krwią. Zimą, gdy błony śluzowe nosa wysuszane są przez suche powietrze lub gdy dochodzi do stanów zapalnych z powodu przeziębienia, błona śluzowa pęka szczególnie często, gdy dzieci zaczynają dłubać w nosie.

Inne przyczyny krwotoków z nosa są wyjątkowo rzadkie. Należy do nich nadciśnienie, zaburzenia krzepliwości krwi lub zaklinowane w nosie zabawki, lub inne ciała obce.

Choć krwotok z nosa ma dość dramatyczny wygląd, z reguły mija po paru minutach. Zwykle przecenia się ilość straconej krwi. Już jedna tysięczna litra (a więc 5 mililitrów, tzn. tyle, ile na łyżeczce deserowej) może zakrwawić cała chusteczkę.

U dziecka, które już raz miało krwotok z nosa, może niestety w nadchodzących tygodniach dojść do jego powtórzenia. Utworzony strupek w nosie przeszkadza i można go łatwo wydrapać.

Jak pomóc dziecku

Dziecko powinno się położyć lub usiąść w taki sposób, jakby wąchało kwiatki, tzn. z głowa lekko pochyloną do przodu. Dzięki temu krew płynąca z nosa nie będzie wpadała do gardła (połykanie krwi powoduje często odruchy wymiotne). Zaciśnij nozdrza dziecka kciukiem i palcem wskazującym i ucisk utrzymuj około 10 minut. Jeżeli po zabraniu ręki krwawienie trwa nadal, ponów uciskanie nozdrzy.

Mówi się, że położenie na karku zimnej ściereczki lub woreczka z lodem wspomaga zwężanie naczyń krwionośnych i hamowanie krwawienia. Czy jest tak rzeczywiście, nie wiadomo.

Niektóre dzieci nie chcą się zgodzić na zaciskanie nosa. Wyjątkowo można pozwolić, aby dziecko odchyliło głowę na kark i powoli oddychało przez nos. Wadą takiej pozycji jest napływanie krwi do żołądka, od czego dziecku może zrobić się niedobrze.

Czego nie wolno:

  • nie pozwól dziecku się kłaść, gdyż powoduje to wzrastanie ciśnienia w naczyniach krwionośnych,
  • niczego nie wkładaj do nosa, gdyż zaburza to proces krzepnięcia krwi (laryngolog stosuje tę technikę z powodzeniem, ponieważ dysponuje specjalnymi opatrunkami uciskowymi lub piankami),
  • nie pozwól dziecku wydmuchiwać nosa, to też opóźnia krzepnięcie krwi.

 

Kiedy do lekarza

W przypadku krwotoku z nosa do lekarza należy się udać, jeżeli

  • poprzedziło go uderzenie w głowę. Krwawienie z nosa może być objawem złamania podstawy czaszki;
  • dziecko zostało uderzone w nos. Krwotok może wskazywać na złamanie kości nosowej lub na inny uraz wewnętrzny w nosie;
  • krwotok nie ustaje po 30 minutach. Laryngolog zatrzyma krwawienie, wkładając do nosa opatrunek z gazy lub piankę żelową.
  • Dziecko miewa powtarzające się silne krwotoki z nosa. Częste podejrzenie zaburzeń krzepnięcia na szczęście zwykle się nie potwierdza. O takim zaburzeniu mogłyby świadczyć krwawienia jeszcze w innych miejscach, np. krwotoki śródstawowe lub skórne. Przy nawracających krwotokach z nosa zalecany jest niekiedy zabieg laryngologiczny, podczas którego usuwa się niektóre krwawiące żyłki.

 

Profilaktyka

Przy często występujących krwotokach z nosa wskazane jest unikanie suchego powietrza (np. w przegrzanych pomieszczeniach). Godna polecenia jest wazelina, której mała ilość ostrożnie wsmarowuje się parę razy dziennie do wnętrza nosa, zwłaszcza zimą, przed wyjściem dziecka na dwór. Trzeba również pilnować, aby dziecko nie dłubało w nosie.

 

Źródło: Encyklopedia Zdrowia Dziecka, wyd. Media Rodzina


 

Raporty